X
Na naszej stronie stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień
dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Więcej szczegółów w naszej Polityce Prywatności.
  • Aktualności
  • Gmina
  • Ogłoszenia
  • Przyjazny Urząd
  • E-urząd

Atrakcje turystyczne

18.06.2008

Karpacka Troja

Miejsce to owiane legendami od wieków nazywane jest „Wałami Królewskimi”. Położone jest tuż nad płaskim dnem doliny rzeki Ropy (szer. geograficzna 49º44′00″; dług. geograficzna 21º25′53″). Wzgórze z grodziskiem o bardzo stromych zboczach (N, S, E), nachylonych 20-40º wznosi się prawie 30 m ponad otaczające je z trzech stron doliny. Stanowisko należy do najważniejszych zabytków archeologicznych w Polsce. Wpisane jest do rejestru zabytków. W początkach XVIII wieku odkryto tu 3 bożyszcze pogańskie. Na miejsce to badacze starożytności zwrócili szczególniejszą uwagę już w XIX wieku, a w XX wieku prace wykopaliskowe prowadzono tu wielokrotnie. Pierwsze profesjonalne badania przeprowadziła tu Karpacka Ekspedycja Archeologiczna kierowana przez A. Żakiego w 1957 roku. W 1958 i 1962 prowadził tu badania wykopaliskowe archeolog A. Kunysz. Potwierdzono istnienie grodziska wczesnośredniowiecznego  i  odkryto zabytki, które datowano na inne okresy pradziejów. Później obecność wśród nich fragmentów ceramiki kultury mierzanowickiej stwierdził M. Parczewski, a kultury Otomani-Füzesabony J. Gancarski. Sławę Trzcinicy i rewelacyjne wyniki naukowe przyniosły badania prowadzone przez J. Gancarskiego w latach 1991-1998, 2005-2009. Objęły one łącznie ponad 20 arów powierzchni obiektu i miały charakter interdyscyplinarny.

Jest to obiekt, o szczególnej wartości historycznej i kulturowej. Naturalna niedostępność chroniła go przed zniszczeniem. Odkryto tu najstarsze osady obronne z dotąd znanych w Polsce i stwierdzono pierwsze ślady oddziaływania cywilizacji anatolijsko-bałkańskiej na tereny ziem polskich. Jest to też jedno z najstarszych i najlepiej zachowanych grodzisk słowiańskich (770-1031 r.n.e.) zajmujące prawie 3,5 ha powierzchni. Wały obronne licząc od podstawy nasypów dochodzą jeszcze dzisiaj do 10 m. wysokości.

W początkach epoki brązu zbudowano tu osadę warowną. Broniona była ona wałem drewniano-ziemnym z palisadą, palisadą, fosą i samą stromizną stoków. Mieszkała w niej ludność grupy pleszowskiej kultury mierzanowickiej (2100-1650 p.n.Ch.) pozostająca pod silnymi wpływami zakarpackimi. Potem w latach 1650-1350 p.n.Ch. żyła tu zakarpacka ludność kultury Otomani-Füzesabony, o bardzo wysokim poziomie cywilizacyjnym. Zbudowała ona drogę i bramę wjazdową do grodu, wzmocniła obwarowania, a po ich pożarze odbudowała fortyfikacje i powiększyła osadę do powierzchni prawie 2 ha, zabezpieczając ją palisadą i fosą od strony najłatwiejszego dostępu. W tym czasie spotykamy tu oddziaływania kulturowe idące od strony wielkich cywilizacji basenu Morza Śródziemnego, ale także od północy docierały tu wpływy kultury trzcinieckiej. Było tu znaczące pradziejowe centrum kulturotwórcze.
W okresie wczesnego średniowiecza (780-1031 r. n. e.) znajdował się tu ośrodek lokalnej władzy, a potężny, wieloczłonowy gród zajmował ponad 3 ha powierzchni opasanej wałami o łącznej długości 1250 m. Umocnienia grodu w Trzcinicy były wielkimi konstrukcjami inżynieryjnymi naszych przodków.

W trakcie interdyscyplinarnych badań prowadzonych w Trzcinicy w latach 1991-98, 2005-2009 odkryto ponad 160 tysięcy zabytków archeologicznych i przebadano konstrukcje obronne. Znaleziono duże ilości glinianych naczyń oraz inne wyroby z ceramiki. Odkryto liczne wyroby kościane i rogowe, kamienne i krzemienne, unikalne zabytki z brązu i żelaza. Znaleziono dowody dalekosiężnych kontaktów. Odkryto przedmioty kultu, wytwory sztuki pradziejowej, narzędzia, broń i ozdoby. Uzyskano wiele danych dotyczących chronologii badanych osad oraz gospodarki i środowiska naturalnego. Niezwykle cenny okazał się srebrny skarb wczesnośredniowieczny, składający się z monet, różnego rodzaju ozdób, kawałków srebra i unikalnego okucia pochwy miecza. Prze cały okres funkcjonowania obiektu obronnego w Trzcinicy nakładały się tu i łączyły różnorodne wpływy kulturowe. Dokonane w Trzcinicy odkrycia przyniosły wiele nowych danych dla poznania początków epoki brązu w tej części Europy oraz wczesnośredniowiecznych grodzisk słowiańskich. Szczególna wartość historyczna i kulturowa tego miejsca, związki z kulturami basenu Morza Śródziemnego  sprawia, że nazywane jest także „Karpacką Troją”.

W celu ochrony oraz udostępnienia grodziska turystom, w Trzcinicy powstał Skansen Archeologiczny Karpacka Troja stanowiący oddział Muzeum Podkarpackiego w Krośnie. Pomysłodawcą budowy skansenu w Trzcinicy jest Jan Gancarski – dyrektor Muzeum Podkarpackiego. Karpacka Troja to oryginalne połączenie tradycyjnej formy skansenu oraz nowoczesnej placówki muzealnej. Cały kompleks składa się z terenu grodziska oraz parku archeologicznego leżącego u jego podnóża. Na grodzisku zrekonstruowanych zostało ponad 150 m wałów obronnych, 2 bramy prowadzące do grodu (z epoki brązu i wczesnego średniowiecza) oraz 6 chat. Na terenie parku archeologicznego zlokalizowane są rekonstrukcje wioski otomańskiej z początków epoki brązu oraz słowiańskiej w wczesnego średniowiecza. Znajduje się tu także nowoczesny pawilon wystawowy z przestrzenną salą ekspozycyjną, funkcjonalną salą konferencyjną, multimedialną salą edukacyjną dla dzieci, przytulną "Salką Małego Odkrywcy" przeznaczoną dla przedszkolaków oraz zapleczem gastronomicznym, w którym serwowane będą potrawy przygotowane w oparciu o sztukę kulinarną naszych przodków. Wszystko to wzbogacone o atrakcyjny program kulturalny oraz niezwykłą atmosferę gwarantującą niezapomniane wrażenia.

 Materiał:  http://www.karpackatroja.pl