38-200 Jasło
Telefon: 013 44 366 69
Fax: 013 44 366 35
E-mail: gmina@gminajaslo.pl
- Aktualności
- Gmina
- Ogłoszenia
- Przyjazny Urząd
- E-urząd
Atrakcje turystyczne
Karpacka Troja
W Trzcinicy powstaje skansen archeologiczny "Karpacka Troja"
Grodzisko -"Wały Królewskie-" w Trzcinicy należy do najważniejszych zabytków archeologicznych w Polsce. Badane było przez archeologów w latach 50. i 60. XX w. oraz w latach 1991-1998, 2005, 2006. Odkryto i przebadano tu jedne z najstarszych w Polsce osad obronnych z początków epoki brązu (2000-1350 p.n.Ch.) i stwierdzono pierwsze ślady
oddziaływania cywilizacji anatolijsko-bałkańskiej na tereny Polski. W latach 2000-1600 p.n.Ch. zamieszkiwała tam ludność tzw. grupy pleszowskiej kultury mierzanowickiej. Potem, w latach 1600-1350 p.n.Ch., osiedliła się ludność wielkiej cywilizacji epoki brązu jaką była zakarpacka kultura Otomani-Füzesabony. Szczególna wartość historyczna i kulturowa tego miejsca sprawia, że nazywane jest także -"Karpacką Troją-". Znajduje się tu również najstarsze, jedno z najlepiej zachowanych, grodzisk słowiańskich w Polsce (780 - 1030 r. n.e.). Odkryto tu ponad 150.000 zabytków, w tym wiele unikatowych, jak wytwory sztuki pradziejowej, wyroby z brązu, kości, bursztynu i srebra. Nakładały się tu i łączyły różnorodne wpływy kulturowe.
W dużej mierze to właśnie te odkrycia sprawiły, iż Trzcinica wygrała konkurs "Małych Ojczyzn". O "Wałach" nakręcono także filmy telewizyjne. Podróżnik St. Szwarc Bronikowski umieścił grodzisko w swej książce "Testament Wieków". Odkrycia w Trzcinicy omawiane są na licznych konferencjach naukowych krajowych i międzynarodowych, a zabytki cieszą się dużym powodzeniem na wystawach.
W celu ochrony dziedzictwa kultury europejskiej, na bazie dokonanych odkryć powstał pomysł utworzenia na grodzisku i w jego otoczeniu skansenu archeologicznego -"Karpacka Troja-".
W dniu 10 listopada 2006 r. Mechanizm Finansowy EOG w Brukseli wydał pozytywną decyzję odnośnie przyznania dofinansowania dla projektu Skansen archeologiczny -"Karpacka Troja-" w Trzcinicy - atrakcją turystyczną regionu. Kwota przyznanego dofinansowania wynosi 1.747.086 euro, pozostałą część kosztów pokrywa Urząd Marszałkowski oraz samorządy lokalne: Powiat Jasielski, Gmina Jasło i Miasto Jasło. Na 600 projektów z całej Polski tylko 111 przeszło ocenę formalną. Ostatecznie Krajowy Punkt Kontaktowy rekomendował 14 projektów dotyczących zachowania i odbudowy europejskiego dziedzictwa kulturowego. Wśród pierwszych 6. zaakceptowanych do finansowania wniosków był projekt Muzeum Podkarpackiego w Krośnie. Planowany czas realizacji projektu to 39 miesięcy. Budowa skansenu rozpoczęła się 4 października 2007 r. W drodze przetargu został wyłoniony inżynier kontraktu - Krośnieńska Dyrekcja Inwestycji oraz wykonawca - Przedsiębiorstwo Budownictwa Komunalnego w Jaśle. Koszt prac budowlanych po przetargu wynosi 9.022.971 zł, a całkowity koszt realizacji projektu prawie 12 mln zł.
Celem projektu jest stworzenie nowej atrakcji kulturalnej i turystycznej oraz poprawa atrakcyjności kulturowej i turystycznej województwa podkarpackiego, a przede wszystkim ochrona europejskiego dziedzictwa kulturowego.
Skansen archeologiczny i kompleks turystyczny
Projekt zakłada utworzenie w Trzcinicy skansenu archeologicznego i kompleksu turystycznego na obszarze ponad 8 ha powierzchni. W jego skład wejdzie teren grodziska -"Wały Królewskie-" wpisany do rejestru zabytków oraz obszar u jego podnóża zwany parkiem archeologicznym. Pomysłodawcą skansenu i głównym twórcą projektu jest autor - badacz grodziska, a dokumentacje projektową przygotował Zespół Usług Projektowych i Wykonawczych inż. W. Krzanowskiego w Krośnie. Na grodzisku zostanie zrekonstruowanych 9 odcinków wałów obronnych, o łącznej długości 152 m, fragment drogi i brama, dwa domy i wóz z początków epoki brązu, brama wczesnośredniowieczna, 4 chaty słowiańskie oraz czynne źródło z X wieku i miejsce ukrycia skarbu. Wybudowane zostaną ścieżki i drogi dla zwiedzających oraz portiernia. Przygotowane zostanie miejsce na zajęcia oświatowe.
W parku archeologicznym zbudowany zostanie pawilon wystawowy o powierzchni ok. 1800 m2 z salą wystawową, konferencyjną, pomieszczeniem na lekcje muzealne i zajęcia oświatowe, zapleczem administracyjnym, technicznym i obsługującym zwiedzających, pracowniami, magazynem, portiernią. Obiekty zostaną wyposażone w media i potrzebne instalacje oraz sprzęty. Zrekonstruowana zostanie wioska kultury Otomani-Füzesabony, sprzed 3,5 tys. lat, składająca się z 5 domów oraz wioska słowiańska z IX wieku składająca się z 6 chat. Wszystkie wg technologii stosowanej w pradziejach. Podstawowymi materiałami używanymi do budowy domostw ludności kultury Otomani-Füzesabony będzie: drewno, trzcina, słoma i glina. Będą to domy słupowe, z dwuspadowym dachem, o ścianach wyplatanych z gałęzi lub trzciny i wylepianych gliną, z trzcinową strzechą oraz domostwa zrębowe. Chaty wczesnośredniowieczne będą to półziemianki o konstrukcji zrębowej. Przygotowany zostanie plac na festyny oraz parking o pow. 2000 m2, ścieżki, drogi dojazdowe i oczka wodne. Całość będzie ogrodzona i dozorowana.
Wybór założeń technologicznych i zastosowanych rozwiązań technicznych został podyktowany specyfiką miejsca, jakim jest zabytkowe grodzisko i jego otoczenie oraz troską o jak najmniejszą ingerencję w zabytkową substancję ufortyfikowanych osad.
Festyny, turnieje rycerskie...
Planuje się organizację w skansenie corocznych festynów archeologicznych i turniejów rycerskich, odtwarzanie dawnych sposobów produkcji i życia codziennego mieszkańców. Ważnym zadaniem skansenu będzie działalność edukacyjna (lekcje, prelekcje, odczyty) i naukowa. Przewiduje się czynny udział zwiedzających w odtwarzaniu dawnych metod produkcyjnych i życia codziennego.
Dojdzie tu do połączenia efektów tradycyjnego muzeum z osiągnięciami uzyskiwanymi w skansenach i parkach archeologicznych przy pomocy archeologii doświadczalnej i bezpośredniego udziału zwiedzających w prezentacjach zjawisk pradziejowych. Powstanie unikalny w skali kraju i Europy Środkowej obiekt turystyczny i muzealny. Zwiększy się rola kultury i turystyki w rozwoju społeczno-ekonomicznym regionu. Powstaną nowe źródła dochodu dla lokalnej społeczności. Skansen będzie oddziałem Muzeum Podkarpackiego w Krośnie.
Obiekt wygeneruje nowe miejsca pracy. Zwiększy się znacznie ilość uczestników imprez i wydarzeń kulturalnych. Nastąpi wzrost wykorzystania miejsc gastronomicznych i noclegowych w regionie. Powstaną nowe źródła dochodu dla lokalnej społeczności oraz markowe produkty turystyczne i kulturowe.